De causas e d'autras

Mirèlha

Uèi, ai començat de legir lo poèma mai conegut de Frederic Mistral: Mirèlha. Es un poèma en dotze cants. Lei premiers vers son fòrça polits e per aquò, ai volgut vos lei copiar aquí:

Extrach de "Mirèlha"

Cante una chata de Provènça.
Dins leis amors de sa jovènça,
A travès de la Crau, vèrs la mar, dins lei blats,
Umble escolan dau grand Omèra,
Ieu la vòle seguir. Come èra
Rèn qu'una chata de la tèrra,
En fòra de la Crau se n'es gaire parlat.

E mai son frònt non lusiguèsse
Que de joinessa; e mai n'aguèsse
Ni diadèma d'òr ni mantèu de Damàs,
Vòle qu'en glòria fugue auçada
Come una rèina, e careçada
Pèr nòsta lenga mespresada,
Car cantam que pèr vautre', ò pastre' e gènts dei mas!

Es fòrça polit tot aquò, non? :)

E per rendre un omenatge a Frederic Mistral, sauvaire dau provençau, vos còpii lo tèxte dins sa grafia originala, la grafia mistralenca:

Extrach de "Mirèio"

Cante uno chato de Prouvènço.
Dins lis amour de sa jouvènço,
A travès de la Crau, vers la mar, dins li blad,
Umble escoulan dóu grand Oumèro,
Iéu la vole segui. Coume èro
Rèn qu'uno chato de la terro,
En foro de la Crau se n'es gaire parla.

Emai soun front noun lusiguèsse
Que de jouinesso; emai n'aguèsse
Ni diadèmo d'or ni mantèu de Damas,
Vole qu'en glòri fugue aussado
Coume uno rèino, e caressado
Pèr nosto lengo mespresado,
Car cantan que pèr vautre, o pastre e gènt di mas !

Frederic Mistral

axel_oc @ 23:49 Categorias: Mirelha mirèio frederic mistral provença provençau poesia
digg it | del.icio.us

Comentaris(10) »

1. Se saupriás çò que Mistral pensava de la grafia « mistralenca »…

   Lutz
   2008-09-01 - 00:19:59 GMT 1

2. Trobat dins mon Assimil « L'Occitan sens pena » :
   « Au XIXe siècle, des écrivains et des linguistes (…) reprirent la graphie des Troubadours comme base de leurs principes orthographiques.
   Frédéric Mistral (…) salua avec enthousiasme ce retour aux sources, générateur d'ordre est de logique, et critiqua fermement le système proposé par Roumanille qui visait à écrire à peu près comme l'on prononçait (…) c'est à dire sans marquer le -s du pluriel, le -t du participe passé etc…»
   Citacion de Mistral a prepaus de la grafia de Roumanille : « C'est se moquer de toutes les règles, c'est vouloir transformer notre belle langue en un affreux patois, incompréhensiblz pour tout autre que l'auteur »
   Ieu, m'en foti, vau pas criticar la chausida dls provençals, mas s'es vertat, perqué apelar aquela grafia « mistralenca » ?

   Lutz
   2008-09-01 - 00:28:40 GMT 1

3. E que ne pensava? Coma escriviá sei manuscrichs dins "sa" grafia mistralenca (qu'es en fach de Romanilha..) sempre pensèri que l'agradava mai que la classica... Mai bessai o fasiá per necessitat...

   Axel
   2008-09-01 - 00:34:09 GMT 1

4. O sabiá pas çò que venes d'escriure!!! E siáu totalament d'acòrdi ambé çò que ditz Mistral en aquela citacion!!! Cresi que la sonan mistralenca perque escriviá dins aquela nòrma (impausada pel Felibritge) e qu'era lo mai conegut dei felibres...

   Axel
   2008-09-01 - 00:41:44 GMT 1

5. Es possible, sabi pas… mas pensi qu'as rason, lo Mistral : per comprene cossi la lenga marcha, la grafia classica es melhora (per conjugar, etc… coma dins las autras lengas « latinas »)

   Lutz
   2008-09-01 - 00:44:37 GMT 1

6. E per exemple, m'agradariá mai vèire AVINHON qu'AVIGNOUN sus lei placas de senhalizacion d'intrada de la vila... ;)

   Axel
   2008-09-01 - 00:58:48 GMT 1

7. E ieu tanben, qu'aimi fòrça aquela vila, i ai una amiga… :)

   Lutz
   2008-09-01 - 13:06:26 GMT 1

8. Avia començat 'queu libre. L'ai jamai pogut terminar... Crese qu'aime pas lo romantisme !

   Pasha
   2008-09-01 - 20:21:48 GMT 1

9. Un pauc de romantisme de temps en temps, aquò tua pas degun ;)

   Axel
   2008-09-02 - 11:39:32 GMT 1

10. Parlava dau romantisme en literatura o en musica. Pas dau romantisme dins la vita. Ieu, sei subre romantic... daus còps...

    Pasha
    2008-09-02 - 18:12:52 GMT 1